Το σύνδρομο του καρπιαίου σωλήνα είναι η πιο συχνή περιφερική νευροπάθεια του άνω άκρου. Πρόκειται για πάθηση κατά την οποία το μέσο νεύρο συμπιέζεται καθώς διέρχεται μέσα από τον καρπό και προκαλεί: πόνο, μούδιασμα (αιμωδίες) ή μυρμήγκιασμα στην άκρα χείρα.
Στους περισσότερους ασθενείς τα συμπτώματα χειροτερεύουν με τη πάροδο του χρόνου, έτσι η πρώιμη διάγνωση και θεραπεία είναι σημαντικές.
Ποια είναι η ανατομία του καρπιαίου σωλήνα;
Ο καρπιαίος σωλήνας είναι ένας οστεοινώδης σωλήνας μέσα στον οποίο διέρχεται το μέσο νεύρο στον καρπό και καταλήγει στο χέρι. Τα όρια του αποτελούν τα εξής στοιχεία: ωλένια (από το άγκιστρο του αγκιστρωτού και το πυραμοειδές οστούν), κερκιδικά (από το σκαφοειδές και το μείζον πολύγωνο οστούν) και η οροφή του απαρτίζεται από τον εγκάρσιο σύνδεσμο του καρπού.
Μαζί με το μέσο νεύρο ο καρπιαίος σωλήνας περιλαμβάνει και εννέα καμπτήρες τένοντες των δακτύλων και του αντίχειρα του χεριού.
Ποια είναι τα αίτια εμφάνισης της πάθησης;
Πολλοί παράγοντες είναι υπεύθυνοι για την πίεση του μέσου νεύρου στον καρπιαίο σωλήνα. Η εμφάνιση του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα μπορεί να είναι αποτέλεσμα ενός ή συνδυασμός πολλών παραγόντων.
- Κληρονομικότητα: Σε κάποιους ασθενείς υπάρχει γενετική προδιάθεση για μικρότερου εύρους καρπιαίο σωλήνα.
- Επαναλαμβανόμενες κινήσεις του χεριού και του καρπού για μεγάλο χρονικό διάστημα έχουν ως αποτέλεσμα το οίδημα των τενόντων και την πίεση του μέσου νεύρου.
- Χαμηλής ή υψηλής βίας τραύμα αποτελεί σημαντικό παράγοντα για εμφάνιση οξέως συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα.
- Τενοντοελυτρίτιδα των καμπτήρων τενόντων του καρπιαίου σωλήνα.
- Επικουρικοί μύες
- Παθήσεις, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα, ο υποθυρεοειδισμός, ο σακχαρώδης διαβήτης συντελούν στην εμφάνιση του συνδρόμου.
- Εγκυμοσύνη: οι γυναίκες κατά την διάρκεια της κύησης μπορεί να εμφανίσουν καρπιαίο σωλήνα λόγω διαταραχών των ορμονών.
Ποια είναι τα συμπτώματα του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα;
Ανάμεσα στα συχνότερα συμπτώματα του συνδρόμου καρπιαίου σωλήνα είναι:
- Αιμωδίες (μουδιάσματα) και μυρμηγκιάσματα στα πρώτα 31/2 δάκτυλα (αντίχειρας, δείκτης, μέσος και ½ παράμεσος).
- Πόνος που μπορεί να επεκταθεί μέχρι το αντιβράχιο προς τον ώμο.
- Αδυναμία και αδεξιότητα του χεριού με αποτέλεσμα την ρίψη αντικειμένων ή τη δυσκολία των κινήσεων (π.χ. κατά το κούμπωμα των ρούχων).
Συνήθως, τα συμπτώματα αυξάνονται με την πάροδο του χρόνου.
Επίσης πολύ συχνά οι ασθενείς διαμαρτύρονται για εντονότερα συμπτώματα κατά τη διάρκεια του ύπνου. Μάλιστα, δηλώνουν πως δεν μπορούν να κοιμηθούν ή ότι ξυπνούν κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό συμβαίνει, γιατί πολλοί ασθενείς κοιμούνται με τα χέρια σε κάμψη.
Τι περιλαμβάνει η κλινική εξέταση;
Η κλινική εξέταση περιλαμβάνει:
- Επισκόπηση του χεριού και έλεγχο για μυϊκή ατροφία του θέναρος.
- Προκλητές δοκιμασίες, όπως είναι η αναπαραγωγή συμπτωμάτων μετά την πλήρη κάμψη του καρπού για 60 sec (Phallen test) και η πίεση ή πλήξη του μέσου νεύρου στο μέσο του εγκαρσίου συνδέσμου του καρπού (σημείο Tinel).
Σε προχωρημένα στάδια υπάρχει υπαισθησία στην περιοχή κατανομής του μέσου νεύρου και απώλεια δύναμης δραγμού.
Εικ: Ατροφία των μυών του θέναρος
Πώς πραγματοποιείται η διάγνωση;
Μια έγκυρη διάγνωση για το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα διενεργείται από έναν εξειδικευμένο Ορθοπαιδικό Χειρουργό. Αν και η διάγνωση του συνδρόμου επιτυγχάνεται με την κλινική εξέταση, με το ηλεκτρομυογράφημα επιβεβαιώνεται η σοβαρότητα της πίεσης του νεύρου.
Ποια είναι η θεραπεία για το σύνδρομο καρπιαίου σωλήνα;
Ανάλογα την περίπτωση και έπειτα από συνεννόηση του ιατρού με τον ασθενή, η θεραπεία μπορεί να είναι είτε συντηρητική είτε χειρουργική.
Συντηρητική θεραπεία
Στα αρχικά στάδια της πάθησης η συντηρητική θεραπεία περιλαμβάνει:
- Τροποποίηση καθημερινών δραστηριοτήτων
- Μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα
- Νυχτερινό νάρθηκα
- Ασκήσεις κινητοποίησης του νεύρου
- Εγχύσεις κορτιζόνης
Χειρουργική θεραπεία
Όταν τα συμπτώματα παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα και δεν υποχωρούν με τη συντηρητική θεραπεία, η αντιμετώπιση που ενδεικνύεται είναι η εγχείρηση της αποσυμπίεσης του μέσου νεύρου.
Πώς πραγματοποιείται η χειρουργική επέμβαση;
Η χειρουργική διάνοιξη του καρπιαίου σωλήνα με ελάχιστης επεμβατικότητας τεχνική πραγματοποιείται με τη χρήση ειδικού μαχαιριδίου και αποτελεί μια ασφαλή και αποτελεσματική θεραπεία.
Η επέμβαση διενεργείται με τοπική αναισθησία με μήκος τομής 2 εκ. στο μέσο της παλάμης. Από αυτό το σημείο εισόδου εισάγεται το ειδικό μαχαιρίδιο διάνοιξης του εγκαρσίου συνδέσμου του καρπού. Με την τεχνική αυτή επιτυγχάνεται άμεση όραση των εν τω βάθει ιστών (μέσο νεύρο, τένοντες) που επιτρέπει την αποφυγή τραυματισμού τους.
Μετά το πέρας της επέμβασης, υπάρχει απουσία μετεγχειρητικού πόνου επί της τομής του δέρματος και της περιοχής του καρπού (pillar pain). Αυτό επιτυγχάνεται, αφού η χειρουργική προσπέλαση για τη διάνοιξη του εγκαρσίου συνδέσμου γίνεται χωρίς τραυματισμό των περιβαλλόμενων μαλακών μορίων.
Η χειρουργική επέμβαση διαρκεί 10 λεπτά και ο ασθενής εξέρχεται την ίδια μέρα από το νοσοκομείο. Μάλιστα, μετεγχειρητικά, μπορεί να χρησιμοποιήσει το χέρι του άμεσα.
Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Π. Καλδής είναι ειδικός στη Χειρουργική Άνω Άκρου. Ο ιατρός έχει πλούσιο επιστημονικό συγγραφικό έργο και έχει συμμετάσχει σε πλήθος επιστημονικών συνεδρίων, τόσο στην Ελλάδα όσο και στο Εξωτερικό. Σήμερα, αποτελεί μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Χεριού και Επανορθωτικής Μικροχειρουργικής, όπως επίσης και της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Αρθροσκόπησης Καρπού. Μη διστάσετε να επικοινωνήσετε μαζί του!
