Η ρήξη τένοντα δικεφάλου στον αγκώνα οφείλεται σε ξαφνική σύσπαση του μυός του δικεφάλου με τελικό αποτέλεσμα την αδυναμία του άνω άκρου. Η πάθηση είναι, επίσης, γνωστή ως περιφερική ρήξη του δικεφάλου και εμφανίζεται με συχνότητα 3 – 10%.
Η ρήξη του δικεφάλου τένοντα στον αγκώνα μπορεί να είναι μερική ή ολική. Στη μερική ρήξη έχουμε τραυματισμό των μαλακών μορίων. Αντίθετα, με τον όρο πλήρη ρήξη εννοούμε την απόσπαση του δικεφάλου τένοντα από το κερκιδικό όγκωμα (σημείο κατάφυσης) και έλξη του προς τον ώμο. Στις περισσότερες περιπτώσεις η ρήξη του δικεφάλου τένοντα είναι πλήρης.
Ανατομία: Πού εντοπίζεται ο δικέφαλος μυς;
Ο δικέφαλος μυς βρίσκεται στην πρόσθια επιφάνεια του άνω άκρου, στον βραχίονα. Προσφύεται στα οστά, τον ώμο και τον αγκώνα με τη βοήθεια των τενόντων, ισχυρών ταινιών από ινώδη ιστό. Άλλωστε ο ρόλος των τενόντων είναι ακριβώς αυτός: να συνδέουν τον μυ με τα οστά. Στην περίπτωση του δικεφάλου, η περιφερική μοίρα του δικεφάλου μυός, δηλαδή ο τένοντας, καταφύεται σε ένα τμήμα του οστού της κερκίδας που αποκαλείται κερκιδικό όγκωμα.
Εικόνα 1: Ανατομία δικεφάλου
Ποια είναι η αιτιολογία για τη ρήξη τένοντα δικεφάλου;
Η πιο συχνή αιτία περιφερικής ρήξης του δικεφάλου τένοντα είναι ο τραυματισμός. Οι τραυματικές ρήξεις συνήθως γίνονται μετά από απότομη έκταση του αγκώνα και υπτιασμού του αντιβραχίου κατά τη διάρκεια ανύψωσης ή τραβήγματος βαρέος αντικειμένου. Για το λόγο αυτό, η ρήξη τένοντα δικεφάλου εντοπίζεται κυρίως σε αθλητές άρσης βαρών ή σε άτομα που συνηθίζουν να σηκώνουν πολύ βαριά αντικείμενα.
Άλλοι λίγο πιο συχνοί προδιαθεσικοί παράγοντες είναι:
- Το κάπνισμα: η χρήση νικοτίνης προσβάλλει τη δύναμη καθώς και την ποιότητα του τένοντα.
- Η κορτιζόνη: η θεραπεία με την κορτιζόνη ενοχοποιείται για την αδυναμία του δικεφάλου τένοντα και του μυός.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Κατά τη διάρκεια της ρήξης ο ασθενής αισθάνεται ένα ηχηρό κρότο στον αγκώνα, ο οποίος συνοδεύεται από έντονο πόνο.
Άλλα συμπτώματα είναι:
- Οίδημα και εκχύμωση στην πρόσθια επιφάνεια του αγκώνα
- Αδυναμία κάμψης του αγκώνα και υπτιασμού του αντιβραχίου
Κλινική εξέταση
Μετά τον τραυματισμό, ο ασθενής υποφέρει από οξύ πόνο και για αυτό μεταφέρεται άμεσα στο ιατρείο. Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός πραγματοποιεί μια ενδελεχή εξέταση και εξετάζει τα βαθύτερα αίτια του πόνου.
Αρχικά, ο ασθενής του αναφέρει με τη σειρά τα συμπτώματα που εμφανίζονται και εξηγεί στον ιατρό το είδος του τραυματισμού. Η κλινική εξέταση που ακολουθεί μπορεί να περιλαμβάνει:
- Έλεγχο δύναμης του υπτιασμού του χεριού
- Επισκόπηση της συρρίκνωσης του μυός (Popeye sign)
- Ψηλάφηση ελλείματος λόγω απουσίας του τένοντα σε σύγκριση με το υγιές χέρι (Hook test)
Εικόνα 2: Hook Test Εικόνα 3: Popeye Sign
Είναι απαραίτητες άλλες εξετάσεις;
Ανάλογα με την περίπτωση και την κλινική εικόνα της πάθησης, ο ιατρός ενδέχεται να συστήσει στον ασθενή διάφορες επιπλέον εξετάσεις.
Το υπερηχογράφημα αποτελεί φθηνό και αξιόπιστο εργαστηριακό μέσο που χρησιμοποιείται για να επιβεβαιώσει τη διάγνωση. Βοηθά στο να αναγνωριστεί το αποσπασμένο άκρο του τένοντα το οποίο είναι ανεστραμμένο προς τον ώμο.
Ο απεικονιστικός έλεγχος, δηλαδή οι ακτινογραφίες, δεν βοηθά στη διάγνωση. Ωστόσο συμβάλλει στον αποκλεισμό άλλων παθήσεων (π.χ. αποσπαστικά κατάγματα) και είναι χρήσιμος για το μετεγχειρητικό έλεγχο.
Εκτός από τα παραπάνω και εφόσον ο ιατρός το κρίνει απαραίτητο, μπορεί να πραγματοποιηθεί μια μαγνητική τομογραφία. Με τη συγκεκριμένη εξέταση αναγνωρίζεται η πλήρης από τη μερική ρήξη του τένοντα, καθώς και το ακριβές σημείο της βλάβης.
Ποια είναι η θεραπεία για τη ρήξη τένοντα δικεφάλου;
Εάν η ρήξη αντιμετωπισθεί συντηρητικά οδηγεί σε απώλεια της δύναμης του υπτιασμού κατά 30% – 40% και απώλεια της κάμψης κατά 20% – 30%. Οπότε πρέπει να δοθεί ιδιαίτερη σημασία στη σωστή αντιμετώπιση της πάθησης.
Συντηρητική αντιμετώπιση
Η συντηρητική θεραπεία εφαρμόζεται σε ασθενείς μεγάλης ηλικίας, χαμηλών απαιτήσεων στις δραστηριότητες τους, που είναι πρόθυμοι να αποδεχτούν την υπολειτουργία του χεριού τους. Ακόμη, η μη χειρουργική θεραπεία μπορεί να εφαρμοστεί σε ασθενείς με συνοδές παθήσεις που δεν επιτρέπουν τη χειρουργική προσέγγιση.
Σε αυτή την περίπτωση, συστήνεται η χρήση νάρθηκα, η αποφυγή άρσης βάρους και χορηγούνται μη-στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα. Σε δεύτερο χρόνο, είναι απαραίτητη η φυσικοθεραπεία με ασκήσεις ενδυνάμωσης των παρακείμενων μυών για τη βελτίωση της λειτουργίας του άνω άκρου.
Χειρουργική αντιμετώπιση
Η χειρουργική θεραπεία εφαρμόζεται σε πλήρη ρήξη του δικεφάλου τένοντα. Για την αποκατάσταση της κάμψης του άνω άκρου και του υπτιασμού του αντιβραχίου η χειρουργική θεραπεία είναι η μόνη επιλογή.
Η χειρουργική προσπέλαση γίνεται μέσω μιας εγκάρσιας μικρής τομής στο αντιβράχιο και ανευρίσκεται το περιφερικό τμήμα του τένοντα που έχει υποστεί ρήξη. Κατόπιν διενέργειας μικρής οπής, ο τένοντας επανακαθηλώνεται στην ανατομική του θέση, δηλαδή στο κερκιδικό όγκωμα. Η διαδικασία επιτυγχάνεται με τη χρήση μίας διοστικής άγκυρας και ειδικών ραμμάτων.
Τι ακολουθεί το χειρουργείο;
Ο ασθενής εξέρχεται την ίδια μέρα από την κλινική με γύψινο νάρθηκα. Μετά την πάροδο 10 ημερών ο νάρθηκας αντικαθίσταται με δυναμικό κηδεμόνα, ο οποίος επιτρέπει τη σταδιακή αύξηση της έκτασης του αγκώνα. Ο ασθενής επανέρχεται στις δραστηριότητες του μετά από 3 μήνες, ενώ σταδιακά η λειτουργία και η δύναμη του άνω άκρου αποκαθίστανται στα φυσιολογικά επίπεδα.
Προσοχή!
Είναι σημαντικό για πλήρη αποκατάσταση της βλάβης η επέμβαση να πραγματοποιηθεί τις πρώτες 2 – 3 εβδομάδες από την ημέρα του τραυματισμού. Σε χρόνιες περιπτώσεις, λόγω συρρίκνωσης του τένοντα, η επέμβαση ποικίλλει με χρήση και 2ης τομής και τενόντιων μοσχευμάτων. Συχνά, όμως, αυτό έχει ως αποτέλεσμα την αδυναμία πλήρους αποκατάστασης της λειτουργίας του χεριού.
Στις εικόνες βλέπουμε στην (αρ) την εγκάρσια τομή και στην (δε) την ανεύρεση του του τένοντα του δικεφάλου που έχει υποστεί ρήξη και τη συρραφή του με τα ειδικά ράμματα της άγκυρας.
Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Π. Καλδής εξειδικεύεται στη χειρουργική άνω άκρου και την επανορθωτική μικροχειρουργική. Διαθέτει πολυετή εμπειρία σε μεγάλες νοσοκομειακές κλινικές της Αθήνας (ΚΑΤ) όπου έχει λάβει και την ειδικότητά του. Ο ιατρός εργάζεται ήδη από το 2004 στο Ιατρικό κέντρο Αθηνών στο τμήμα Άνω άκρου – Επανορθωτικής Μικρο-Χειρουργικής. Αναγνωρίζοντας τις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ασθενούς, στοχεύει στο να προσφέρει εξατομικευμένες λύσεις. Επικοινωνήστε κι εσείς μαζί του!
