Η αρθρίτιδα βασικής άρθρωσης αντίχειρα είναι η δεύτερη πιο συχνή αρθρίτιδα στο χέρι. Εμφανίζεται πιο συχνά στις γυναίκες και οδηγεί σε παραμόρφωση και δυσκαμψία του αντίχειρα.
Κατανοώντας τη λειτουργία του αντίχειρα
Το χέρι έχει την ικανότητα να εκτελεί σύνθετες λειτουργίες, οι οποίες σε μεγάλο βαθμό εξαρτώνται από την ικανότητα του αντίχειρα.
Είναι το μοναδικό δάκτυλο με σημαντική πολυαξονική κίνηση, με το οποίο το χέρι έχει τη δυνατότητα να πιάνει αντικείμενα διαφορετικού μεγέθους και σχήματος. Εκτελεί κινήσεις, όπως κάμψη, έκταση, απαγωγή, προσαγωγή και στροφικές κινήσεις, οι οποίες συνδυαζόμενες δίνουν την περιστροφή και αντίθεση του αντίχειρα. Η τελευταία εξαρτάται από την ανατομία της βασικής άρθρωσης.
Ανατομία βασικής άρθρωσης
Η καρπομετακάρπια άρθρωση του αντίχειρα (βασική άρθρωση) είναι μια διπλής κοίλανσης εφιππιοειδής άρθρωση, η οποία περικλείει την άρθρωση μεταξύ της βάσης του 1ου μετακαρπίου και του περιφερικού τμήματος του μείζονος πολυγώνου. Λόγω της εκτεταμένης κινητικότητας και των δυνάμεων που υφίσταται, είναι πιθανή η εμφάνιση της αρθρίτιδος με πόνο και δυσκολία στη σύλληψη και στο δραγμό αντικειμένων.
Τι εννοούμε με τον όρο αρθρίτιδα;
Με τον όρο αρθρίτιδα εννοούμε την φλεγμονή μιας άρθρωσης. Σε μια φυσιολογική άρθρωση ο χόνδρος καλύπτει τις δύο αρθρικές επιφάνειες των οστών (1ο μετακάρπιο και μείζων πολύγωνο) και λειτουργεί σαν «μαξιλάρι» που επιτρέπει την ομαλή κίνηση τους.
Τι συμβαίνει στην αρθρίτιδα βασικής άρθρωσης αντίχειρα;
Στην αρθρίτιδα της βασικής άρθρωσης, ο χόνδρος φθείρεται και οι αρθρικές επιφάνειες εμφανίζουν σκληρυντική υφή. Επιπλέον, τα άκρα των οστών έρχονται σε επαφή μεταξύ τους με αποτέλεσμα την τριβή και την καταστροφή της άρθρωσης.
Εικόνα 1: Αρθρίτιδα βασικής άρθρωσης
Ποια είναι τα αίτια για την αρθρίτιδα βασικής άρθρωσης αντίχειρα;
Αιτιολογικοί παράγοντες μπορεί να είναι:
- Ηλικία > 40 ετών
- Φύλο ασθενή – Οι περισσότεροι ασθενείς είναι γυναίκες
- Τραυματισμοί στην περιοχή του αντίχειρα (π.χ. κάταγμα ή διάστρεμμα)
- Αστάθεια της άρθρωσης
- Παθήσεις που προκαλούν αλλαγές στη φυσιολογική δομή και λειτουργία του χόνδρου, όπως η ρευματοειδής αρθρίτιδα
- Δραστηριότητες και επαγγέλματα που προκαλούν επαναλαμβανόμενη κίνηση της άρθρωσης
Ποια είναι τα συνήθη συμπτώματα;
- Πόνος στη βάση του αντίχειρα, ο οποίος επιδεινώνεται με τη χρήση του, κατά τη διάρκεια δραγμού, σύλληψης αντικειμένων ή όταν εφαρμόζουμε πίεση στον αντίχειρα
- Οίδημα και ευαισθησία κατά τη πίεση στη βάση του αντίχειρα
- Δυσκολία κατά την εκτέλεση εργασιών, όπως το άνοιγμα βάζων ή γύρισμα του κλειδιού στην πόρτα
- Δυσκαμψία του αντίχειρα και μείωση της ικανότητας της αντίθεσης του στο χέρι
- Σε προχωρημένες καταστάσεις, μπορεί να παρατηρηθεί δημιουργία οστεόφυτων στη βάση του αντίχειρα και υπερέκταση της ΜΚΦ άρθρωσης, δίνοντας την χαρακτηριστική Ζ παραμόρφωση.
Εικόνα 2: Z παραμόρφωση
Πώς γίνεται η διάγνωση για την αρθρίτιδα βασικής άρθρωσης αντίχειρα;
Η διάγνωση τίθεται:
- με την κλινική εξέταση όπου πέρα της επισκόπησης υπάρχουν οι προκλητές δοκιμασίες: grind test πίεση και περιστροφή επί της άρθρωσης – η δοκιμασία είναι θετική σε εμφάνιση πόνου και κριγμού.
- με ακτινογραφίες: προσθιοπίσθιες, πλάγιες και προβολή Robert με ευρήματα, όπως μείωση του μεσαρθρίου διαστήματος, παρουσία οστεοφύτων, καθώς και υπερέκταση της ΜΚΦ άρθρωσης.
Ποια είναι η θεραπεία για την αρθρίτιδα βασικής άρθρωσης αντίχειρα;
Η θεραπεία που επιλέγεται εξαρτάται από τη διάγνωση, το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς, αλλά και τις ιδιαίτερες ανάγκες του. Ο Ορθοπαιδικός – Χειρουργός λαμβάνει σοβαρά υπόψη τις προσωπικές σας ανάγκες και προτείνει μια εξατομικευμένη θεραπεία.
Έτσι, ανάλογα την περίπτωση και από το αν η αρθρίτιδα βρίσκεται σε αρχικό ή προχωρημένο στάδιο, η θεραπεία μπορεί να είναι συντηρητική ή χειρουργική.
Συντηρητική θεραπεία
Ενδύκνειται στα αρχικά στάδια της πάθησης και περιλαμβάνει:
- Περιορισμό των δραστηριοτήτων που προκαλούν πόνο
- Χρήση αναλγητικών και μη στεροειδών αντιφλεγμονωδών φαρμάκων
- Τοποθέτηση ειδικού νάρθηκα με τον οποίο περιορίζεται η κίνηση του αντίχειρα
- Έγχυση κορτικοστεροειδούς
- Έγχυση υαλορουνικού με την οποία επιτυγχάνεται επιβράδυνση της πάθησης
Χειρουργική θεραπεία
Σε παράταση των συμπτωμάτων για μεγάλο χρονικό διάστημα, παρά την συντηρητική αγωγή, έχει ένδειξη η χειρουργική θεραπεία.
Υπάρχουν πολλές χειρουργικές τεχνικές για την αρθρίτιδα της βασικής άρθρωσης του αντίχειρα, όπως:
- Οστεοτομία του 1ου μετακαρπίου
- Αρθροσκόπηση της άρθρωσης κατά την οποία διενεργείται καθαρισμός με αφαίρεση των οστεοφύτων
- Αφαίρεση του μείζονος πολυγώνου οστού (μερική ή ολική)
- Αρθροπλαστική αναρτήσεως κατά την οποία γίνεται αφαίρεση του μείζονος πολυγώνου οστού και καθαρισμός των οστεοφύτων της άρθρωσης. Η διαδικασία ολοκληρώνεται με την πλήρωση του κενού με τενόντιο μόσχευμα από το ίδιο χέρι – ½ κερκιδικός καμπτήρας τένοντας του καρπού. Με αυτή τη τεχνική ανακατασκευάζουμε τον ενδομετακάρπιο σύνδεσμο μεταξύ των βάσεων 1ου και 2ου μετακαρπίου.
- Αρθροπλαστική με τεχνητή πρόθεση
- Αρθρόδεση της βασικής άρθρωσης
Η εφαρμογή όλων αυτών των τεχνικών εξαρτάται από το στάδιο της αρθρίτιδας, από την ηλικία του ασθενή, από τις απαιτήσεις του, καθώς και από την εμπειρία του χειρουργού ορθοπαιδικού.
Οι περισσότερες χειρουργικές τεχνικές διενεργούνται με περιοχική αναισθησία και ο ασθενής εξέρχεται την ίδια μέρα από το νοσοκομείο.
Στόχος μας είναι η επάνοδος του ασθενή στις καθημερινές του δραστηριότητες με ένα ανώδυνο και λειτουργικό χέρι.
Εικόνα 3: Αρθροπλαστική αναρτήσεως
Εικόνα 4: Ομαλή επάνοδος κίνησης του αντίχειρα
Ο Ορθοπαιδικός Χειρουργός Παναγιώτης Καλδής έχει πολυετή εμπειρία στην αντιμετώπιση των παθήσεων του Άνω Άκρου. Διατελεί μέλος της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Χεριού και επανορθωτικής Μικροχειρουργικής και έχει συμμετάσχει ως ομιλητής σε πλήθος επιστημονικών συνεδρίων. Επικοινωνήστε με τον ιατρό για μια εξατομικευμένη προσέγγιση στο πρόβλημά σας!
